Europese Unie

Europese uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor textiel

Directive (EU) 2025/1892

Op komst

Richtlijn (EU) 2025/1892 is op 16 oktober 2025 in werking getreden. Lidstaten moeten de richtlijn uiterlijk 17 juni 2027 omzetten en uiterlijk 17 april 2028 UPV-stelsels voor textiel en schoeisel hebben.

Belangrijke data

  1. 16 okt. 2025Richtlijn van kracht
  2. 17 jun. 2027Omzettingstermijn
  3. 17 apr. 2028Nationale stelsels voor textiel en schoeisel

Richtlijn (EU) 2025/1892 wijzigt de kaderrichtlijn afvalstoffen 2008/98/EG en verplicht elke lidstaat tot uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor textiel en schoeisel. De Commissie meldde dat de herziening op 16 oktober 2025 in werking trad. Lidstaten hebben 20 maanden voor de omzetting, dus tot 17 juni 2027, en 30 maanden om de stelsels te laten draaien, dus tot 17 april 2028. De richtlijn is van kracht. De nationale stelsels zijn nog niet allemaal verplicht.

In die stelsels betalen producenten een bijdrage per product dat zij op de markt brengen. De bijdrage financiert de inzameling en wat daarna volgt, waaronder hergebruik, voorbereiding voor hergebruik, recycling en verwijdering. De bijdrage wordt aangepast aan duurzaamheidscriteria, ook criteria uit de ESPR, zoals levensduur en recycleerbaarheid. Die aanpassing heet ecomodulatie. Een product dat aan het einde van de levensduur lastiger te verwerken is, kan de producent meer kosten. De Commissie zegt ook dat de bijdragen voorlichting kunnen ondersteunen, en onderzoek naar ontwerp en afvalpreventie.

Afzonderlijk ingezameld textiel geldt als afval, zodat lidstaten hetzelfde onderscheid maken tussen afval en een gebruikt product. Het moet worden gesorteerd voordat het wordt verzonden. Het doel is te voorkomen dat afval als herbruikbare kleding wordt uitgevoerd. Ongesorteerd textielafval valt onder de verordening overbrenging van afvalstoffen. Een baal kleding valt niet buiten het afvalrecht omdat iemand haar tweedehands noemt.

De richtlijn vervangt bestaande stelsels niet, zoals de Nederlandse UPV Textiel of het Franse Refashion. Zij stelt gemeenschappelijke Unieregels waaraan die stelsels moeten voldoen. Merken en retailers die producten op een nationale markt brengen, kunnen rekenen op registratie, opgave van hoeveelheden en een gemoduleerde bijdrage, ook zonder eigen fabriek. De definitie van producent en de productlijst staan in de richtlijn en, na omzetting, in nationaal recht. De officiële tekst is CELEX 32025L1892. Controleer die tekst voor de laatste formulering.

Wie moet voldoen

Producenten die textiel en schoeisel op de markt van een lidstaat brengen, betalen de bijdrage. Merken en retailers kunnen onder de UPV producent zijn zonder eigen fabriek. Een bedrijf dat in meerdere landen verkoopt, kan bij meer dan één stelsel moeten aansluiten.

Wat het betekent voor textiel

De stelsels gaan over textiel en schoeisel. Ecomodulatie koppelt de bijdrage aan ontwerpkeuzes zoals levensduur en recycleerbaarheid. Afzonderlijk ingezameld textiel geldt als afval en moet vóór verzending worden gesorteerd. Dat raakt inname, onverkochte goederen en grensoverschrijdend hergebruik, niet alleen de inzamelbak aan huis.

Hoe JOYNN helpt

JOYNN bewaart product-, keten- en fabrieksgegevens die een producent kan gebruiken als een stelsel om hoeveelheden, materialen en ontwerpeigenschappen voor ecomodulatie vraagt. Het registreert een bedrijf niet bij een producentenorganisatie, berekent de bijdrage niet en maakt niemand compliant. JOYNN is geen juridisch advies. De JOYNN Index kan auditcriteria ordenen. Zij is niet de tariefmethode van een nationaal stelsel.

Vragen

Wanneer moeten de stelsels bestaan?

De termijn is 17 april 2028. De Commissie beschrijft die stap als 30 maanden na de inwerkingtreding op 16 oktober 2025. De omzetting is uiterlijk 17 juni 2027, door de Commissie als 20 maanden beschreven.

Vervangt dit het Nederlandse of Franse stelsel?

Nee. Die nationale stelsels bestaan al. De richtlijn stelt gemeenschappelijke regels waar zij zich naar moeten richten. Een producent kan nu al in een nationaal stelsel zitten en toch de Unietijdlijn tegenkomen.

Verder lezen

Deze pagina is algemene informatie, geen juridisch advies.

Doe de readiness-check Vraag een demo aan

Alle wet- en regelgeving