Richtlijn (EU) 2025/1892 wijzigt de kaderrichtlijn afvalstoffen 2008/98/EG en verplicht elke lidstaat tot uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor textiel en schoeisel. De Commissie meldde dat de herziening op 16 oktober 2025 in werking trad. Lidstaten hebben 20 maanden voor de omzetting, dus tot 17 juni 2027, en 30 maanden om de stelsels te laten draaien, dus tot 17 april 2028. De richtlijn is van kracht. De nationale stelsels zijn nog niet allemaal verplicht.
In die stelsels betalen producenten een bijdrage per product dat zij op de markt brengen. De bijdrage financiert de inzameling en wat daarna volgt, waaronder hergebruik, voorbereiding voor hergebruik, recycling en verwijdering. De bijdrage wordt aangepast aan duurzaamheidscriteria, ook criteria uit de ESPR, zoals levensduur en recycleerbaarheid. Die aanpassing heet ecomodulatie. Een product dat aan het einde van de levensduur lastiger te verwerken is, kan de producent meer kosten. De Commissie zegt ook dat de bijdragen voorlichting kunnen ondersteunen, en onderzoek naar ontwerp en afvalpreventie.
Afzonderlijk ingezameld textiel geldt als afval, zodat lidstaten hetzelfde onderscheid maken tussen afval en een gebruikt product. Het moet worden gesorteerd voordat het wordt verzonden. Het doel is te voorkomen dat afval als herbruikbare kleding wordt uitgevoerd. Ongesorteerd textielafval valt onder de verordening overbrenging van afvalstoffen. Een baal kleding valt niet buiten het afvalrecht omdat iemand haar tweedehands noemt.
De richtlijn vervangt bestaande stelsels niet, zoals de Nederlandse UPV Textiel of het Franse Refashion. Zij stelt gemeenschappelijke Unieregels waaraan die stelsels moeten voldoen. Merken en retailers die producten op een nationale markt brengen, kunnen rekenen op registratie, opgave van hoeveelheden en een gemoduleerde bijdrage, ook zonder eigen fabriek. De definitie van producent en de productlijst staan in de richtlijn en, na omzetting, in nationaal recht. De officiële tekst is CELEX 32025L1892. Controleer die tekst voor de laatste formulering.
